Tarmoqdagi tovlamachilar yoxud tahdidga uchragan taqdirlar
Ijtimoiy tarmoqlar kim uchundir fikrlarini bayon qilish, kim uchundir zarur maʼlumotlarni topish, yana kim uchundir tovlamachilik maydoni.
Ijtimoiy tarmoqlar kim uchundir fikrlarini bayon qilish, kim uchundir zarur maʼlumotlarni topish, yana kim uchundir tovlamachilik maydoni. Internet hayotimizga kirib kelgan sari hatto shaxsiy munosabatlar ham onlayn tus olmoqda. Yigit va qizlarning turli chatlar orqali tanishuvi firibgarlik hamda tovlamachilikning yangi ko‘rinishga kirishiga, ushbu illatlarning “raqamlashishi”ga sabab bo‘lmoqda.
AQSHda yashayotgan o‘zbekistonlikdan tovlamachilik bilan 28 ming dollar talab qilgan fuqaro ushlandi
Surxondaryoda tug‘ilgan hamda hozirda Toshkent viloyatida yashovchi 22 yoshli shaxs ijtimoiy tarmoqlar orqali ayol kishining nomi va suratini joylagan holda o‘ziga sahifa ochish orqali AQSHda yashaydigan asli Samarqand viloyati Toyloq tumanidan bo‘lgan fuqaro bilan tanishib, u bilan avvalo do‘stona, keyinchalik esa «ishqiy munosabatlar»ga kirishgan.
Shundan so‘ng yigit tovlamachilik yo‘li bilan hozirda AQSHda yashayotgan O‘zbekiston fuqarosidan dastlab Chirchiqdagi bank bo‘limi orqali 600 dollar olgan. Ushbu pul mablag‘lariga qanoatlanmagan 22 yoshli yigit keyinchalik yana 28 ming dollar talab qilgan.
Mazkur holat yuzasidan olib-borilgan surishtiruv natijalariga ko‘ra, tovlamachining ism-sharifi hamda manzili aniqlangan. Natijada Samarqand viloyati IIB jinoyat qidiruv boshqarmasi, uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurash bo‘limi xodimlari tomonidan Toshkent viloyati hududida ushlangan.
Hozirda ushbu shaxsga nisbatan Toyloq tumani IIB huzuridagi tergov bo‘limi tomonidan Jinoyat kodeksining 165-moddasi 2-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, dastlabki tergov harakatlari olib borilmoqda.
Qashqadaryoda 75 yoshli kiber tovlamachi ayoldan intim videosini o‘chirib berish evaziga pul talab qildi
Kiberxavfsizlik markazi ijtimoiy tarmoq orqali tovlamachilik qilmoqchi bo‘lgan fuqarolarning ashyoviy dalillar bilan qo‘lga oldi.
Hayratlanarlisi, bu galgi kiber tovlamachi 75 yoshli fuqaro bo‘lib chiqdi.
Qashqadaryo viloyati Dehqonobod tumanida yashovchi U.B., ariza bilan murojaat qilib, ijtimoiy tarmoqlarda unga nisbatan uydirma va bo‘hton maʼlumotlar berilgan turli xil video va foto tasvirlar tarqatilayotganini bildirib, Telegram messenjerida nomaʼlum akkaunt foydalanuvchisi unga murojaat qilib, ushbu maʼlumotlarni ijtimoiy tarmoqlardan olib tashlash evaziga 8.000.000 so‘m talab qilayotganini maʼlum qilib, nomaʼlum shaxsga nisbatan qonuniy chora ko‘rishlikni so‘ragan.
Olib borilgan tezkor-qidiruv tadbirlari davomida, tovlamachilik bilan pullarni o‘zlashtirmoqchi bo‘lgan shaxslar Qashqadaryo viloyati Dehqonobod tumanida yashovchi, 1985 yilda tug‘ilgan M.R. va 1947 yilda tug‘ilagan N.S. ekani aniqlangan.
M.R. va N.s. talab qilingan pullarni fuqaro U.В.dan qabul qilib olayotgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan qo‘lga olinib, tezkor-tadbir ishtirokchilari tomonidan hujjatlashtirilgan.
M.R. va N..ga nisbatan Jinoyat Kodeksining 165-moddasi 2-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilgan.
Andijonda ham shunga o‘xshash holat aniqlandi
Jalaquduq tumani IIB xodimlari tomonidan o‘tkazilgan tezkor-tadbir davomida Qo‘rg‘ontepa tumanida yashovchi E.A. uning ishqiy munosabatlari aks etgan foto va videotasvirlarini tarqatmaslik evaziga 500.000 so‘m pullarni talab qilib, ushbu pullarni M.A.dan olgan vaqtida tadbir ishtirokchilari tomonidan qo‘lga olingan.
Hozirda mazkur holat yuzasidan Jalaquduq tumani IIB huzuridagi Tergov guruhi tomonidan Jinoyat kodeksining 165-moddasi 1-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Biz yuqorida so‘nggi 3-4 kun ichida keng muhokamalarga sabab bo‘layotgan mavzuga aloqador voqealarning ayrimlarini esladik, xolos. Bizga maʼlum bo‘lmaganlari va tovlamachilar tuzog‘ida jabrdiydaga aylangan, qo‘rquv, hadik ichida yashayotganlar qancha? Xo‘sh bu kabi muammolarning ildiz otishiga sabab nima: Nazoratsizlikmi? Yoki o‘zaro ishonchning suiisteʼmol qilinishimi? Agar shunday bo‘lsa, yoshi ulug‘ kimsalarga ham nazorat kerakmi? Yoshlarga o‘rnak bo‘lish o‘rniga o‘z bolasi, nevarasi tengi ayollarni aldab yuradigan kimsalarni nima deb atash mumkin? Aslida, bu uyatdan o‘zga narsa emas.
Biz andishali xalqmiz. Ayniqsa, qizlar tarbiyasida. Uning shaʼnini o‘ylab, qonunlarga, haq-huquqlarga ham ko‘pincha ko‘z yumamiz. Ammo... mana shu yuz-xotir va “odamlar nima deydi” qabilidagi qarashlarimiz jamiyat tanazzuliga olib kelayotganini anglolmayotgandekmiz.
Ijtimoiy tarmoqlarda shaxsni obro‘sizlantirganlik uchun qanday javobgarlik bor?
Qonunchilikda axborotni Internet jahon axborot tarmog‘ida tarqatishning tartiblari belgilab qo‘yilgan. Jumladan, O‘zbekiston Respublikasining “Axborotlashtirish to‘g‘risida”gi qonunning 121-moddasida belgilanishicha, ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari erkin foydalanishi mumkin bo‘lgan axborot joylashtiriladigan Internet jahon axborot tarmog‘idagi o‘z veb-saytiga yoki veb-sayt sahifasiga hamma erkin foydalanishi mumkin bo‘lgan axborotni joylashtirishdan avval uning to‘g‘riligini tekshirishi, shuningdek joylashtirilgan axborotning noto‘g‘riligi aniqlangan taqdirda uni darhol o‘chirib tashlashi shart.
Shuningdek, qonunchilikka ko‘ra, shaxsning qadr-qimmati kamsitilishiga yoki uning obro‘sizlantirilishiga olib keladigan yolg‘on axborotni tarqatish, shu jumladan ommaviy axborot vositalarida, telekommunikatsiya tarmoqlarida yoki Internet tarmog‘ida tarqatish BHMning 50 baravari (12 mln 250 ming so‘m) miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.
Agarda yolg‘on axborot tarqatganlik uchun maʼmuriy javobgarlikka tortilgan shaxs ushbu huquqbuzarlikka takroran yo‘l qo‘ysa, BHMning 400 baravarigacha (98 mln so‘m) miqdorda jarimaga tortilishi yoki 3 yilgacha ozodlikni cheklash jazosi bilan jazolanishi mumkin.
So‘ngso‘z o‘rnida
Huquqini bilgan inson o‘zining qonun himoyasida ekanini yaxshi his etadi va undan vaqtida foydalana oladi. Sizni qadrsiz va obro‘sizlantirishlariga aslo yo‘l qo‘ymang. Xato qilgan paytingiz sizga yaqinlaringizdan boshqa ishonchli odam atrofingizda bo‘lmasligiga ishoning. Zero, inson hayoti, shaʼni, qadr-qimmati har narsadan ustun. Aks holda aldovlar qurboniga aylanib, tovlamachilar tuzog‘ida yuraverasiz. Bu bilan kamsitilish, xo‘rlik, tahqir zanjirlari hech qachon uzilmaydi.
